Hiatal Herni Nedir? Hiatal Herni Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
# Hiatal Herni Nedir? Hiatal Herni Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Hiatal herni, halk arasında **mide fıtığı** olarak da bilinen, midenin bir bölümünün diyaframdaki doğal açıklıktan göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmesi durumudur. Özellikle reflü şikâyetleriyle birlikte görülebilir. Ancak her hiatal herni hastasında ameliyat gerekmez. Tedavi kararı; fıtığın tipi ve büyüklüğü, hastanın şikâyetleri, reflünün şiddeti ve komplikasyon riski birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
## Hiatal Herni Nedir?
Yemek borusu göğüs boşluğundan karın boşluğuna geçerken diyafram üzerinde “hiatus” adı verilen doğal bir açıklıktan geçer. Bu açıklığın genişlemesiyle midenin bir bölümü yukarı, göğüs boşluğuna doğru kayabilir. Bu durum **hiatal herni** olarak adlandırılır.
En sık görülen tip **sliding (kayan) hiatal herni**dir. Daha büyük paraözofageal hernilerde ise midenin önemli bir bölümü, bazen tamamına yakını göğüs boşluğuna yer değiştirebilir.
## Hiatal Herni Belirtileri Nelerdir?
Küçük hiatal herniler hiçbir belirti vermeyebilir. Semptomatik hastalarda ise mide yanması, göğüste yanma, ağza acı su gelmesi, regürjitasyon, yutma güçlüğü, geğirme, şişkinlik ve yemeklerden sonra dolgunluk hissi görülebilir.
Büyük hiatal hernilerde yemek sonrası göğüste baskı, erken doyma, nefes darlığı veya kansızlık gibi daha farklı bulgular da ortaya çıkabilir.
**Her reflü hastasında hiatal herni olmadığı gibi, her hiatal herni hastasında da ameliyat gerekli değildir.**
## Hiatal Herni Tanısı Nasıl Konur?
Tanıda hastanın şikâyetleri ve klinik değerlendirme önemlidir. Gerektiğinde **gastroskopi, kontrastlı özofagus-mide grafisi, bilgisayarlı tomografi, özofagus manometrisi ve 24 saatlik pH veya pH-impedans ölçümü** gibi yöntemlerden yararlanılabilir.
Özellikle cerrahi planlanan hastalarda reflünün objektif olarak değerlendirilmesi ve yemek borusunun fonksiyonlarının ortaya konması, uygulanacak ameliyatın seçimi açısından önem taşır.
## Hiatal Herni Ne Zaman Ameliyat Edilir?
Hiatal herni saptanması tek başına ameliyat nedeni değildir. Cerrahi özellikle uygun medikal tedaviye rağmen devam eden ve objektif olarak gösterilmiş reflü, büyük veya semptomatik paraözofageal herni, mide çıkışında veya geçişinde bozulma, kanama ya da anemi gibi komplikasyonlar ve mide volvulusu gibi akut komplikasyon riski bulunan seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir.
Bu nedenle “fıtığın kaç santimetre olduğu” tek başına ameliyat kararını belirlemez. Hastanın anatomisi, semptomları ve yapılan tetkikler birlikte değerlendirilmelidir.
## Hiatal Herni Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Günümüzde hiatal herni cerrahisi çoğunlukla **laparoskopik, yani kapalı yöntemle** gerçekleştirilebilir.
Ameliyat sırasında göğüs boşluğuna doğru yer değiştirmiş mide yeniden karın içine alınır. Yemek borusunun karın içindeki yeterli uzunluğu sağlanır ve genişlemiş diyafram açıklığı dikişlerle onarılır. Gereken hastalarda reflüyü kontrol etmek amacıyla **fundoplikasyon** gibi antireflü işlemleri uygulanabilir.
Fundoplikasyonun tam veya parsiyel yapılması her hasta için aynı değildir. Hastanın anatomisi, reflü bulguları ve özofagus motilitesi dikkate alınarak cerrahi yöntem kişiye özel planlanmalıdır.
## Dev Hiatal Herniler Neden Önemlidir?
Midenin büyük bölümünün göğüs boşluğuna geçtiği **dev hiatal veya paraözofageal herniler**, klasik reflü hastalığından farklı özellikler gösterebilir. Bazı hastalarda mide kendi etrafında dönebilir (**gastrik volvulus**), sıkışabilir veya geçiş bozukluğu gelişebilir.
Bu nedenle büyük hiatal hernilerde yalnızca reflü şikâyeti değil, fıtığın anatomisi ve olası komplikasyonlar da değerlendirilmelidir.
## Hiatal Herni Cerrahisinde Doğru Hasta Seçimi
Hiatal herni ve reflü cerrahisinde başarılı sonuçların temel noktası yalnızca ameliyat tekniği değildir. **Doğru hastaya, doğru endikasyonla ve hastaya uygun cerrahi yöntemin uygulanması** önemlidir.
Hiatal herni veya uzun süredir devam eden reflü yakınmalarınız varsa gastroenteroloji ve bu alanda deneyimli cerrahi ekip tarafından değerlendirilmeniz uygun olacaktır.
**İzmir Cerrahi Onkoloji Grubu – ICOG**
Hiatal herni, reflü ve ileri laparoskopik gastrointestinal cerrahi
**[www.icog.com.tr](http://www.icog.com.tr)**
*Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Muayene ve kişiye özel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz.*